กฎหมายที่เกี่ยวข้องThe rules that apply
เสียงในที่ทำงานอยู่ใต้พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 ซึ่งกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเป็นผู้ดูแล รายละเอียดอยู่ในกฎกระทรวง พ.ศ. 2559 และประกาศกรมอีกหลายฉบับWorkplace noise falls under the Occupational Safety, Health and Environment Act B.E. 2554, administered by the Department of Labour Protection and Welfare. The details are in the ministerial regulation of B.E. 2559 and several department notifications.
| เรื่องSubject | เอกสารDocument |
|---|---|
| ข้อกำหนดหลักและค่าสูงสุดMain duties and absolute limits | เอกสารDocumentกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานฯ เกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2559Ministerial regulation on heat, light and noise, B.E. 2559 |
| ตารางมาตรฐาน TWAThe TWA table | เอกสารDocumentประกาศกรมฯ เรื่อง มาตรฐานระดับเสียงที่ยอมให้ลูกจ้างได้รับเฉลี่ยตลอดระยะเวลาการทำงานในแต่ละวันDepartment notification on the permitted time-weighted average noise level |
| วิธีตรวจวัดและเครื่องมือMeasurement method and instruments | เอกสารDocumentประกาศกรมฯ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจวัด และการวิเคราะห์สภาวะการทำงานฯDepartment notification on the criteria and method for measuring working conditions |
| มาตรการอนุรักษ์การได้ยินHearing conservation | เอกสารDocumentประกาศกรมฯ เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการจัดทำมาตรการอนุรักษ์การได้ยินในสถานประกอบกิจการDepartment notification on hearing conservation measures |
| แบบรายงาน รสส.3The report form (รสส.3) | เอกสารDocumentประกาศกรมฯ เรื่อง กำหนดแบบรายงานผลการตรวจวัดฯDepartment notification on the report form |
เอกสารอบรมบางชุดยังแสดงมาตรฐาน 90 dBA ต่อ 8 ชั่วโมง ซึ่งเป็นของกฎกระทรวง พ.ศ. 2549 ที่ถูกแทนที่แล้ว มาตรฐานปัจจุบันคือ 85 dBASome training material still shows 90 dBA per 8 hours. That comes from the B.E. 2549 regulation, which has been replaced. The current standard is 85 dBA.
มาตรฐานสามค่าThe three limits
- TWA ไม่เกิน 85 dBA ต่อ 8 ชั่วโมง ตามตารางของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานTWA no more than 85 dBA over 8 hours, according to the department's table.
- ระดับเสียงสูงสุดของเสียงกระทบหรือเสียงกระแทก ไม่เกิน 140 เดซิเบลThe peak level of impact or impulse noise no more than 140 decibels.
- เสียงดังต่อเนื่องแบบคงที่ ไม่เกิน 115 dBAContinuous steady noise no more than 115 dBA.
ตารางเวลาที่ยอมให้สัมผัสเสียง (ตัดตอน)The permitted exposure times (extract)
| TWA ไม่เกิน (dBA)TWA not exceeding (dBA) | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day |
|---|---|
| 8282 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day16 ชั่วโมง16 hours |
| 8585 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day8 ชั่วโมง8 hours |
| 8888 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day4 ชั่วโมง4 hours |
| 9191 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day2 ชั่วโมง2 hours |
| 9494 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day1 ชั่วโมง1 hour |
| 9797 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day30 นาที30 minutes |
| 100100 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day15 นาที15 minutes |
| 105105 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day5 นาที5 minutes |
| 111111 | เวลาที่ได้รับเสียงต่อวันExposure time per day1 นาที1 minute |
ตารางเต็มมีทุก 1 dBA ตั้งแต่ 82 ถึง 111 dBA ให้ใช้ค่าในตารางเป็นลำดับแรก ถ้าไม่มีค่าที่ตรง ให้คำนวณจากสูตร T = 8 / 2^((L − 85) / 3) โดย T คือเวลาที่ยอมให้ได้รับเสียง (ชั่วโมง) และ L คือระดับเสียง (dBA)The full table has every 1 dBA from 82 to 111 dBA. Use the table value first; where none applies, calculate with T = 8 / 2^((L − 85) / 3), where T is the permitted time in hours and L the level in dBA.
คำนวณ TWA อย่างไรHow the TWA is calculated
เมื่อลูกจ้างทำงานหลายจุดที่ดังไม่เท่ากัน ให้รวมเป็นปริมาณเสียงสะสม (D) ก่อน แล้วแปลงเป็น TWA 8 ชั่วโมงWhen an employee works at several places with different levels, first combine them into the noise dose (D), then convert the dose into the 8-hour TWA.
- ปริมาณเสียงสะสม: D = (C1/T1 + C2/T2 + …) × 100 โดย C คือเวลาที่สัมผัสเสียงจริงในแต่ละจุด และ T คือเวลาที่ยอมให้สัมผัสที่ระดับเสียงนั้นDose: D = (C1/T1 + C2/T2 + …) × 100, where C is the actual time at each place and T the permitted time at that level.
- TWA 8 ชั่วโมง: TWA(8) = 10 × log(D / 100) + 858-hour TWA: TWA(8) = 10 × log(D / 100) + 85
- ปริมาณเสียงสะสม 100% เท่ากับ TWA 85 dBAA dose of 100% equals a TWA of 85 dBA.
ตัวอย่างสมมติ: พนักงานคนหนึ่งทำงานที่เครื่องบดซึ่งวัดได้ 88 dBA เป็นเวลา 3 ชั่วโมง ทำงานที่เครื่องปั๊มซึ่งวัดได้ 91 dBA เป็นเวลา 1 ชั่วโมง และอยู่ในพื้นที่บรรจุซึ่งวัดได้ 82 dBA เป็นเวลา 4 ชั่วโมง จากตาราง เวลาที่ยอมให้สัมผัสคือ 4, 2 และ 16 ชั่วโมงตามลำดับ ปริมาณเสียงสะสม D = (3/4 + 1/2 + 4/16) × 100 = 150% แปลงเป็น TWA(8) = 10 × log(1.5) + 85 = 86.7 ประกาศให้ตัดเศษทศนิยมออก จึงได้ 86 dBA ซึ่งเกินมาตรฐาน 85 dBA แม้ว่าพนักงานจะอยู่ในจุดที่ดังที่สุดเพียง 1 ชั่วโมงA made-up example: an employee works at a grinder measured at 88 dBA for 3 hours, at a press measured at 91 dBA for 1 hour, and in a packing area measured at 82 dBA for 4 hours. From the table, the permitted times are 4, 2 and 16 hours. The dose is D = (3/4 + 1/2 + 4/16) × 100 = 150%, which converts to TWA(8) = 10 × log(1.5) + 85 = 86.7. The notification says to drop the decimals, giving 86 dBA, above the 85 dBA standard even though the employee spends only 1 hour at the loudest place.
ตรวจวัดอย่างไรให้ตรงตามประกาศMeasuring as the notification requires
| หัวข้อItem | ข้อกำหนดRequirement |
|---|---|
| ความถี่ในการวัดHow often | ข้อกำหนดRequirementอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง ในสภาพการทำงานจริง และภายใน 90 วันเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงที่อาจทำให้ระดับเสียงเปลี่ยนAt least once a year under real working conditions, and within 90 days of a change that may alter the noise level |
| ตำแหน่งวัดPosition | ข้อกำหนดRequirementที่ระดับหูของลูกจ้างขณะทำงาน ห่างจากหูไม่เกิน 30 เซนติเมตรAt the employee's ear while working, no more than 30 centimetres from the ear |
| การตั้งค่าเครื่องวัดระดับเสียงSound level meter settings | ข้อกำหนดRequirementถ่วงน้ำหนักความถี่ A และการตอบสนองแบบช้า (Slow)A-weighting and Slow response |
| มาตรฐานเครื่องวัดระดับเสียงSound level meter standard | ข้อกำหนดRequirementIEC 61672 หรือ IEC 651 Type 2IEC 61672 or IEC 651 Type 2 |
| เครื่องวัดปริมาณเสียงสะสม (Noise Dosimeter)Noise dosimeter | ข้อกำหนดRequirementIEC 61252 ตั้งค่า Threshold 80 dBA, Criterion 85 dBA และ Exchange rate 3IEC 61252, set to threshold 80 dBA, criterion 85 dBA and exchange rate 3 |
| เครื่องสอบเทียบCalibrator | ข้อกำหนดRequirementIEC 60942 ใช้ตรวจสอบก่อนใช้งานทุกครั้งIEC 60942, used before every measurement |
| การสอบเทียบกับห้องปฏิบัติการLaboratory calibration | ข้อกำหนดRequirementปีละหนึ่งครั้ง หรือทุก 2 ปีสำหรับเครื่องที่สถานประกอบกิจการใช้วัดภายในของตนเองOnce a year, or every 2 years for an instrument the establishment uses for its own internal measurements |
ใครตรวจวัดได้Who may measure
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพของสถานประกอบกิจการ หรือผู้สำเร็จการศึกษาด้านอาชีวอนามัยที่ขึ้นทะเบียน ตรวจวัดในสถานประกอบกิจการของตนเองด้วยเครื่องมือของตนเองได้ นอกเหนือจากนั้นต้องเป็นบุคคลที่ขึ้นทะเบียนหรือนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญาตตามพระราชบัญญัติความปลอดภัยฯThe establishment's own professional-level safety officer, or a registered occupational-health graduate, may measure at their own establishment with its own instruments. Otherwise the measurement must be made by a registered person or a licensed firm under the Act.
การรายงานReporting
รายงานผลด้วยแบบ รสส.3 โดยจัดลูกจ้างเป็นกลุ่มที่สัมผัสเสียงเหมือนกัน (SEG) แสดงระดับเสียงแต่ละพื้นที่ทำงาน เวลาทำงาน และ TWA 8 ชั่วโมง ส่งภายใน 30 วันนับจากวันที่ตรวจวัดเสร็จ และเก็บรายงานไว้ที่สถานประกอบกิจการReport on form รสส.3, grouping employees with the same exposure (SEG) and showing the level in each work area, the working time and the 8-hour TWA. Submit it within 30 days of finishing the measurement, and keep the report at the establishment.
ถ้าเกินมาตรฐานต้องทำอะไรWhat to do when a limit is exceeded
- หยุดงานส่วนที่เกินมาตรฐาน จนกว่าจะแก้ไขStop the work that exceeds the limit until it is remedied.
- แก้ที่ต้นเหตุก่อน ด้วยการควบคุมทางวิศวกรรม เช่น ลดเสียงที่เครื่องจักรหรือกั้นทางผ่านของเสียง หรือการบริหารจัดการ เช่น ลดเวลาที่ลูกจ้างสัมผัสเสียงDeal with the cause first, by engineering control such as reducing the noise at the machine or blocking its path, or by administrative control such as shortening the time employees are exposed.
- ใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลเมื่อแก้ที่ต้นเหตุไม่ได้ และคำนวณระดับเสียงที่หูเมื่อสวมอุปกรณ์ตามวิธีของกรมฯ ให้ไม่เกินมาตรฐานUse personal protective equipment only when the cause cannot be dealt with, and calculate the level at the ear when it is worn, with the department's method, to show it is within the limits.
- ติดป้ายเตือนให้ใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ในพื้นที่นั้นPost signs requiring personal protective equipment in that area.
- จัดทำมาตรการอนุรักษ์การได้ยิน เมื่อ TWA 8 ชั่วโมงตั้งแต่ 85 dBA ขึ้นไปSet up a hearing conservation programme when the 8-hour TWA is 85 dBA or more.
รายละเอียดของมาตรการอนุรักษ์การได้ยินและแผนผังแสดงระดับเสียงอยู่ในบทความมาตรการอนุรักษ์การได้ยิน และ Noise Contour MapThe hearing conservation programme and the noise contour map are covered in our article on hearing conservation and the noise contour map.
โทษของการไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวง: จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (พระราชบัญญัติความปลอดภัยฯ มาตรา 53)The penalty for not complying with the regulation: imprisonment of up to 1 year or a fine of up to 400,000 baht, or both (section 53 of the Act).
เครื่องวัดระดับเสียงใช้กับงานนี้อย่างไรWhere a sound level meter fits
ประกาศยอมให้ใช้ได้ทั้งเครื่องวัดระดับเสียงและเครื่องวัดปริมาณเสียงสะสมแบบติดตัว เครื่องวัดระดับเสียงเหมาะกับการวัดตามจุดทำงานที่ลูกจ้างอยู่ประจำ การทำแผนผังแสดงระดับเสียง และการหาว่าเครื่องจักรใดเป็นต้นเหตุ เพราะดูสเปกตรัมความถี่ได้ ส่วนเครื่องวัดแบบติดตัวเหมาะกับลูกจ้างที่เคลื่อนที่ตลอดกะThe notification allows both a sound level meter and a personal noise dosimeter. A sound level meter suits measurements at fixed work positions, making the noise contour map and finding which machine is the cause, because it shows the frequency spectrum. A dosimeter suits employees who move throughout the shift.
เครื่องวัด NTi Audio XL2 และ XL3 เป็นเครื่องวัดระดับเสียงตาม IEC 61672 แบบมือถือ ไม่ใช่เครื่องวัดปริมาณเสียงสะสมแบบติดตัว วิธีวัดเชิงวิศวกรรมตาม ISO 9612 อยู่ในบทความการประเมินการสัมผัสเสียงของพนักงานThe NTi Audio XL2 and XL3 are hand-held sound level meters to IEC 61672, not personal noise dosimeters. The engineering method of ISO 9612 is covered in our guide to workplace noise exposure assessment.
บทความนี้สรุปเพื่อความเข้าใจ จากกฎหมายและประกาศทางการที่ GET BEST SOUND ตรวจสอบไว้ ณ วันที่ 28 กันยายน 2569 ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ก่อนใช้งานจริงให้ตรวจประกาศฉบับปัจจุบันจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานThis article is a summary for understanding, from laws and official notifications GET BEST SOUND checked as of 28 September 2026. It is not legal advice; check the current notifications from the Department of Labour Protection and Welfare before relying on it.
คำถามที่พบบ่อยFrequently asked questions
มาตรฐานเสียงในที่ทำงานของไทยคือ 85 หรือ 90 dBA?Is Thailand's workplace standard 85 or 90 dBA?
85 dBA ต่อ 8 ชั่วโมง โดยเวลาที่ยอมให้สัมผัสลดลงครึ่งหนึ่งทุก 3 dBA ค่า 90 dBA เป็นของกฎกระทรวง พ.ศ. 2549 ที่ถูกแทนที่แล้ว85 dBA over 8 hours, with the permitted time halved for every 3 dBA. The 90 dBA figure belongs to the B.E. 2549 regulation, which has been replaced.
ต้องตรวจวัดเสียงในที่ทำงานบ่อยแค่ไหน?How often must workplace noise be measured?
อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งในสภาพการทำงานจริง และภายใน 90 วันเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเครื่องจักร กระบวนการ หรือสภาพการทำงานที่อาจทำให้ระดับเสียงเปลี่ยนAt least once a year under real working conditions, and within 90 days of a change to machinery, process or working conditions that may alter the noise level.
จป. วัดเองได้ไหม หรือต้องจ้างบริษัทภายนอก?Can the safety officer measure, or must an outside firm be hired?
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพของสถานประกอบกิจการตรวจวัดในสถานประกอบกิจการของตนเองด้วยเครื่องมือของตนเองได้ เครื่องมือต้องตรงตามมาตรฐานและผ่านการสอบเทียบตามที่ประกาศกำหนดThe establishment's own professional-level safety officer may measure at their own establishment with its own instruments. The instruments must meet the standard and be calibrated as the notification requires.
เครื่องวัดเสียงต้องเป็น Class 1 ไหม?Must the meter be Class 1?
ประกาศกำหนด IEC 61672 หรือ IEC 651 Type 2 จึงใช้ Class 2 ได้ แต่ถ้าเครื่องเดียวกันต้องใช้กับงานเสียงรบกวนนอกโรงงานด้วย วิธีตรวจวัดเสียงรบกวน พ.ศ. 2565 กำหนด Class 1The notification requires IEC 61672 or IEC 651 Type 2, so Class 2 is acceptable. If the same meter must also serve for disturbing noise outside the factory, the B.E. 2565 method for that requires Class 1.
TWA มีทศนิยม ต้องปัดอย่างไร?The TWA has decimals. How is it rounded?
ประกาศระบุให้ตัดเศษทศนิยมออก เช่น ค่าที่คำนวณได้ 86.7 บันทึกเป็น 86 dBAThe notification says to drop the decimals: a calculated 86.7 is recorded as 86 dBA.